AnnaJot o 20:49, 28 mar 2007

2007-03-28T20:49:59Z

← Poprzednia wersja		Wersja z dnia 20:49, 28 mar 2007
Linia 63:		Linia 63:

	==Zastosowanie w utylizacji odpadów miejskich==		==Zastosowanie w utylizacji odpadów miejskich==
-	[[Grafika:Recykling i kompostowanie odpadów komunalnych w Lądku-Zdroju PL.svg\|thumb\|right\|Przykładowy schemat technologiczny [[kompostownia\|kompostowni]] na przykładzie zakładu w [[Lądek-Zdrój\|Lądku-Zdroju]]\|300px]]
	Kompostowanie wykorzystywane jest także na skalę przemysłową do [[utylizacja\|utylizacji]] odpadów komunalnych (miejskich). Po wysortowaniu surowców wtórnych w wyniku procesu kompostowania z biologicznie aktywnych odpadów pochodzących z gospodarstw domowych otrzymuje się dwie frakcje:		Kompostowanie wykorzystywane jest także na skalę przemysłową do [[utylizacja\|utylizacji]] odpadów komunalnych (miejskich). Po wysortowaniu surowców wtórnych w wyniku procesu kompostowania z biologicznie aktywnych odpadów pochodzących z gospodarstw domowych otrzymuje się dwie frakcje:
	* [[kompost]] nadający się np. do rekultywacji terenów zielonych ([[skwer]]y, parki, [[rekultywacja]] dzikich wysypisk),		* [[kompost]] nadający się np. do rekultywacji terenów zielonych ([[skwer]]y, parki, [[rekultywacja]] dzikich wysypisk),
Linia 74:		Linia 73:

	==Zobacz też==		==Zobacz też==
-	{{wikibooks\|Ekoogrodnictwo/Kompostowanie\|Kompostowanie}}
	* [[kompostownia]]		* [[kompostownia]]

	[[kategoria:ekosłownik]]		[[kategoria:ekosłownik]]

AnnaJot o 20:49, 28 mar 2007

2007-03-28T20:49:08Z

← Poprzednia wersja		Wersja z dnia 20:49, 28 mar 2007
Linia 44:		Linia 44:
	* ''aktywna'' (''gorąca'') - pozwala na rozwój najbardziej efektywnych bakterii, zabija większość zarazków chorobotwórczych i nasion, szybko daje gotowy kompost,		* ''aktywna'' (''gorąca'') - pozwala na rozwój najbardziej efektywnych bakterii, zabija większość zarazków chorobotwórczych i nasion, szybko daje gotowy kompost,
	* ''pasywna'' (''zimna'') - pozostawia się materiał by został poddany naturalnemu, powolnemu kompostowaniu, które pozostawia mikroorganizmy chorobotwórcze i nasiona.		* ''pasywna'' (''zimna'') - pozostawia się materiał by został poddany naturalnemu, powolnemu kompostowaniu, które pozostawia mikroorganizmy chorobotwórcze i nasiona.
-
-	[[Grafika:Compost Heap.jpg\|thumb\|right\|"Pracujący" kompostnik w zimny poranek. Znad pryzmy unosi się para wodna. Źródłem ciepła są zachodzące w jej wnętrzu egzotermiczne działania bakterii\|200px]]

	===Przydomowe kompostowanie===		===Przydomowe kompostowanie===
Linia 79:		Linia 77:
	* [[kompostownia]]		* [[kompostownia]]

-	[[Kategoria:Ochrona środowiska]]
-	[[Kategoria:Rolnictwo]]
-
-	[[en:composting]]
	[[kategoria:ekosłownik]]		[[kategoria:ekosłownik]]

AnnaJot o 20:47, 28 mar 2007

2007-03-28T20:47:23Z

← Poprzednia wersja		Wersja z dnia 20:47, 28 mar 2007
Linia 1:		Linia 1:
-	'''Kompostowanie''' to naturalny proces stale przebiegający w środowisku tworzącym zamknięty pierścień obiegu substancji organicznej w przyrodzie. Podczas kompostowania odpady są przetwarzane na materiał użytkowy, nieszkodliwy pod względem sanitarnym, czyli kompost. Proces ten polega na tlenowym rozkładzie związków organicznych zawartych w odpadach komunalnych i przekształceniu ich w substancje humusowe, stanowiące nawóz organiczny. Do kompostowania nadają się również odpady z przemysłu spożywczego. Redukcja masy odpadów w przypadku tego procesu wynosi około 40-50%. Odpowiednio urządzona i eksploatowana kompostownia nie ma negatywnego wpływu na środowisko. Istnieją różne techniki uzyskania kompostu, jedną z najpopularniejszych jest kompostowanie w pryzmach.	+	'''Kompostowanie''' - to naturalny proces stale przebiegający w środowisku tworzącym zamknięty pierścień obiegu substancji organicznej w przyrodzie. Podczas kompostowania odpady są przetwarzane na materiał użytkowy, nieszkodliwy pod względem sanitarnym, czyli kompost. Proces ten polega na tlenowym rozkładzie związków organicznych zawartych w odpadach komunalnych i przekształceniu ich w substancje humusowe, stanowiące nawóz organiczny. Do kompostowania nadają się również odpady z przemysłu spożywczego. Redukcja masy odpadów w przypadku tego procesu wynosi około 40-50%. Odpowiednio urządzona i eksploatowana kompostownia nie ma negatywnego wpływu na środowisko. Istnieją różne techniki uzyskania kompostu, jedną z najpopularniejszych jest kompostowanie w pryzmach.
		+
		+	Kompostowanie jest ''kontrolowanym'' rozkładem materii organicznej. Zamiast pozwalać naturze na powolny rozkład [[biomasa\|biomasy]], kompostowanie zapewnia optymalne środowisko, w którym organizmy kompostujące mogą się najlepiej rozwijać. Aby wyżywić najbardziej aktywne mikroby, w skład materii poddanej kompostowaniu muszą wchodzić następujące składniki:
		+	* [[węgiel]],
		+	* [[azot]] i [[tlen]] z [[powietrze\|powietrza]],
		+	* [[woda]].
		+
		+	Rozkład może mieć miejsce również w przypadku nieobecności któregoś z wymienionych składników, choć będzie znacznie wolniejszy. Przykładowo, możliwy jest rozkład biomasy umieszczonej w szczelnie zamkniętej foliowej torbie, choć nieobecność powietrza spowoduje rozwijanie się [[anaerob\|bakterii beztlenowych]] i rozkład beztlenowy.
		+
		+	==Zastosowanie w rolnictwie==
		+	Kompostowanie znajduje zastosowanie w [[rolnictwo\|rolnictwie]] i [[ogrodnictwo\|ogrodnictwie]], pozwalając na wykorzystanie odpadków z gospodarstw rolniczych. Wykonuje się je w [[pryzma kompostowa\|pryzmach kompostowych]]. [[Kompost]] uzyskany w wyniku tego zabiegu jest [[nawóz organiczny\|nawozem organicznym]] (naturalnym). Podczas kompostowania zachodzą dwa równoległe procesy biochemiczne:
		+	* [[mineralizacja]],
		+	* [[humifikacja]].
		+
		+	===Cel kompostowania===
		+	Celem budowy systemu do kompostowania jest zapewnienie zdrowego i bogatego w składniki odżywcze środowiska życia dla bakterii. Najszybsze kompostowanie ma miejsce w przypadku gdy stosunek masy węgla do azotu w środowisku wynosi 25:1 - 30:1. Przykładowo, skoszona [[trawa]] ma ten stosunek wynoszący 19:1 a jesienne liście -- 55:1. Wymieszanie tych dwóch składników w równych proporcjach daje odpowiedni stosunek składników odżywczych. W przemysłowych kompostowniach przestrzega się tego stosunku dość ściśle, w przypadku przydomowych kompostników jest to zbyt skomplikowane i stosuje się raczej prostsze receptury.
		+
		+	===Wsad do kompostowania===
		+	Dowolny biodegradowalny materiał może podlegać kompostowaniu, o ile zapewni się wystarczającą ilość czasu. Jednakże nie każdy surowiec nadaje się do przydomowego kompostowania, w którym nie są osiągane temperatury dość wysokie, by powodować śmierć drobnoustrojów, wirusów, bakterii, szkodników. W związku z tym odchody zwierzęce, resztki mięsa i produkty mleczne powinny być kompostowane na skalę przemysłową.
		+
		+	Surowce o dużej zawartości węgla zapewniają [[celuloza\|celulozę]] niezbędną bakteriom do produkcji ciepła i cukrów, podczas gdy surowce o dużej zawartości azotu są źródłem najbardziej skoncentrowanych [[białko\|białek]], które pozwalają na rozwój bakterii.
		+
		+	Przykładowe odpady o dużej zawartości węgla:
		+	* słoma zbożowa,
		+	* jesienne liście,
		+	* pył drzewny i odpady drewniane,
		+	* niektóre rodzaje papieru i kartonu.
		+
		+	Niektóre materiały o dużej zawartości azotu:
		+	* zielona biomasa (świeża lub zwiędła), np. siano, skoszona trawa,
		+	* odchody zwierząt roślinożernych (krów, koni),
		+	* resztki owoców i warzyw,
		+	* wodorosty,
		+	* mielona kawa (po zaparzeniu napoju).
		+
		+	Nawóz z hodowli [[drób\|drobiu]] zawiera dużo azotu ale niewiele węgla. Nawóz koński – oba te składniki. Nawóz z hodowli owiec czy bydła nie zapewnia tak wysokiej temperatury pryzmy kompostowej jak w przypadku nawozu końskiego, więc proces kompostowania trwa dłużej.
		+
		+	Wymieszanie materiałów wsadowych przyspiesza proces rozkładu, ale łatwiej jest kompostnik przygotowywać układając na przemian warstwy o grubości 15 cm. Powoduje to spowolnienie rozkładu ale tak czy siak kompostowanie prędzej czy później nastąpi.
		+
		+	Tłuste resztki żywności i odpadki mięsne, mleczne i jajka nie powinny być poddawane przydomowemu kompostowaniu. Przyciągają one bowiem niechciane szkodniki i nie rozkładają się w dość krótkim czasie. Skorupki jajek są źródłem cennych substancji mineralnych dla pryzmy kompostowej i gleby, ale rozkładają się w czasie dłuższym niż rok. Odchody zwierząt innych niż roślinożerne nie powinny być nigdy kompostowane, podobnie jak odchody ludzkie i zwierząt domowych.
		+
		+	===Sposoby kompostowania===
		+	Istnieją dwie podstawowe metody na przeprowadzanie kompostowania, wszystkie stosowane są kombinacją tych dwóch podstawowych:
		+	* ''aktywna'' (''gorąca'') - pozwala na rozwój najbardziej efektywnych bakterii, zabija większość zarazków chorobotwórczych i nasion, szybko daje gotowy kompost,
		+	* ''pasywna'' (''zimna'') - pozostawia się materiał by został poddany naturalnemu, powolnemu kompostowaniu, które pozostawia mikroorganizmy chorobotwórcze i nasiona.
		+
		+	[[Grafika:Compost Heap.jpg\|thumb\|right\|"Pracujący" kompostnik w zimny poranek. Znad pryzmy unosi się para wodna. Źródłem ciepła są zachodzące w jej wnętrzu egzotermiczne działania bakterii\|200px]]
		+
		+	===Przydomowe kompostowanie===
		+	Przydomowe kompostowanie wykorzystuje szeroki zakres technologii produkcji kompostu, począwszy od kompostowania pasywnego (wrzucić wszystko na jedną kupę, pozostawić w spokoju na rok lub dwa) a skończywszy na bardzo precyzyjnym aktywnym (monitorowanie temperatury stosu, obracanie kompostu, dodawanie składników w trakcie procesu). Najczęściej jest połączeniem obu tych technik. Niektórzy stosują mineralne pochłaniacze nieprzyjemnych zapachów, ale dobrze utrzymany kompostnik rzadko jest źródłem zapachów.
		+
		+	Na rynku dostępny jest szeroki asortyment kompostowników. Sami możemy zdecydować, czy bardziej odpowiada nam tańszy [[kompostownik]] drewniany, czy też estetyczny i trwały kompostownik plastikowy. Ekokompostowniki plastikowe mogą posiadać również termoizolację oraz są tak zaprojektowane, aby powietrze mogło swobodnie docierać do biomasy. Wówczas proces kompostowania przebiega na tyle sprawnie, że [[kompost]] otrzymujemy nawet kilka razy do roku.
		+
		+	====Mikroby i ogrzewanie stosu====
		+	Dobrze przygotowany stos kompostowy powinien mieć taką zawartość wilgoci jak dobrze wyciśnięta gąbka. Zapewnia to odpowiednią wilgotność do podtrzymania procesów życiowych bakterii. Bakterie i inne mikroorganizmy można podzielić na kilka grup, w zależności od tego jaką temperaturę preferują i ile ciepła produkują w czasie przerabiania materii organicznej. Bakterie mezofilne lubią umiarkowane temperatury z przedziału 20-40°C. Podczas rozkładu materii organicznej produkują one ciepło, wnętrze stosu kompostowego rozgrzewa się najbardziej.
		+
		+	Stos kompostowy powinien mieć metr wysokości, metr szerokości a długość w zależności od potrzeb. Zapewnia to odpowiednią izolację cieplną pozwalającą na ogrzewanie się wnętrza stosu w trakcie trwania rozkładu. Idealną temperaturą zdaje się być około 60°C, w której ginie większość drobnoustrojów chorobotwórczych i nasion roślin. Ta temperatura jest też najlepsza dla bakterii termofilnych, które najszybciej rozkładają biomasę. Gdy stos wewnątrz nie rozgrzewa się wystarczająco, może to mieć następujące przyczyny:
		+	* stos jest zbyt mokry, co utrudnia dopływ tlenu do jego wnętrza,
		+	* stos jest zbyt suchy, co nie zapewnia odpowiedniej ilości wilgoci do podtrzymania procesów życiowych i mnożenia się bakterii,
		+	* wewnątrz stosu znajduje się zbyt mało białek (azotu).
		+
		+	Rozwiązaniem może być dodanie wsadu do stosu, i/lub jego obrócenie w celu napowietrzenia.
		+
		+	W zależności od tego, jak szybko potrzebny jest gotowy kompost, stos może być kilka razy obracany by zamienić miejscami warstwy zewnętrzne i wewnętrzne i napowietrzyć stos. Dodawanie wody podczas obracania można dodać wodę, co pozwala na zapewnienie odpowiedniej wilgotności. Dobrym momentem na przewrócenie kompostnika jest chwila, gdy temperatura w jego wnętrzu spadnie. Oznacza to, że skończyła się pożywka dla bakterii produkujących najwięcej ciepła. Gdy po przewróceniu stosu temperatura nie będzie wzrastać, dalsze przewracanie nie ma sensu. Gdy cały materiał zmieni kolor na ciemnobrązowy lub prawie czarny, kompost jest gotowy do użytku.
		+
		+	==Zastosowanie w utylizacji odpadów miejskich==
		+	[[Grafika:Recykling i kompostowanie odpadów komunalnych w Lądku-Zdroju PL.svg\|thumb\|right\|Przykładowy schemat technologiczny [[kompostownia\|kompostowni]] na przykładzie zakładu w [[Lądek-Zdrój\|Lądku-Zdroju]]\|300px]]
		+	Kompostowanie wykorzystywane jest także na skalę przemysłową do [[utylizacja\|utylizacji]] odpadów komunalnych (miejskich). Po wysortowaniu surowców wtórnych w wyniku procesu kompostowania z biologicznie aktywnych odpadów pochodzących z gospodarstw domowych otrzymuje się dwie frakcje:
		+	* [[kompost]] nadający się np. do rekultywacji terenów zielonych ([[skwer]]y, parki, [[rekultywacja]] dzikich wysypisk),
		+	* balast neutralny chemicznie i biologicznie, pozostawiany na składowisku.
		+
		+	Proces kompostowania trwa około miesiąca (w zimie nieco dłużej) i przynosi znakomite rezultaty:
		+	* uzyskuje się nawóz organiczny o dobrych parametrach,
		+	* pięcio-, siedmiokrotne zmniejszenie objętości składowanych odpadów,
		+	* składowane odpady są całkowicie obojętne dla środowiska (chemicznie i biologicznie).<br clear="all" />
		+
		+	==Zobacz też==
		+	{{wikibooks\|Ekoogrodnictwo/Kompostowanie\|Kompostowanie}}
		+	* [[kompostownia]]
		+
		+	[[Kategoria:Ochrona środowiska]]
		+	[[Kategoria:Rolnictwo]]
		+
		+	[[en:composting]]
	[[kategoria:ekosłownik]]		[[kategoria:ekosłownik]]

Kalisindii o 11:56, 23 mar 2007

2007-03-23T11:56:59Z

Nowa strona

'''Kompostowanie''' to naturalny proces stale przebiegający w środowisku tworzącym zamknięty pierścień obiegu substancji organicznej w przyrodzie. Podczas kompostowania odpady są przetwarzane na materiał użytkowy, nieszkodliwy pod względem sanitarnym, czyli kompost. Proces ten polega na tlenowym rozkładzie związków organicznych zawartych w odpadach komunalnych i przekształceniu ich w substancje humusowe, stanowiące nawóz organiczny. Do kompostowania nadają się również odpady z przemysłu spożywczego. Redukcja masy odpadów w przypadku tego procesu wynosi około 40-50%. Odpowiednio urządzona i eksploatowana kompostownia nie ma negatywnego wpływu na środowisko. Istnieją różne techniki uzyskania kompostu, jedną z najpopularniejszych jest kompostowanie w pryzmach.
[[kategoria:ekosłownik]]

Kompostowanie - Historia wersji

AnnaJot o 20:49, 28 mar 2007

AnnaJot o 20:49, 28 mar 2007

AnnaJot o 20:47, 28 mar 2007

Kalisindii o 11:56, 23 mar 2007