From ZieloneBrygady

Makdonaldyzacja – ang. macdonaldization, termin ukuty przez Georga Ritzera, amerykańskiego socjologa i badacza współczesnego amerykańskiego społeczeństwa, w książce "Macdonaldization of society" ("Makdonaldyzacja społeczeństwa", polskie wydanie: Muza 2005).

Pojęcie makdonaldyzacji w sposób krytyczny odniósł Ritzer do sposobu funkcjonowania współczesnego amerykańskiego społeczeństwa, na grunt którego przeniósł zasady działania barów szybkiej obsługi. W skład tych reguł wchodzą:

  • efektywność/ sprawność,
  • kalkulacyjność/ wymierność,
  • przewidywalność
  • manipulacja/ sterowanie.

Te cztery zasady tworzyć mają teoretycznie racjonalny system, który w założeniach oszczędzać ma czas i zasoby zarówno producentów, jak i konsumentów nie tylko rzeczonych barów, ale wszelkich instytucji, z których konsument korzysta.

Na podstawie krytyki współczesnych społeczeństw rozwiniętych Ritzer ukazuje nieracjonalność makdonaldyzacji – a więc złamanie czterech zasad, które prowadzić miały do stworzenia najbardziej wydajnego systemu. Udowadnia, że proces racjonalizacji dotyczy właściwie tylko konsumenta, sprawiając, że jego reakcje są przewidywalne, sterowalne i przynoszą maksymalne korzyści producentom/ usługodawcom, przenosząc dużą część dotychczasowych ich obowiązków na konsumenta właśnie.

Makdonaldyzacja według Ritzera powoduje zdehumanizowanie funkcjonowania człowieka w społeczeństwie i jego automatyzację właściwie we wszystkich sferach życia (od wychowania przez kształcenie, pracę, ochronę zdrowia i inne instytucje, aż po sytuacje, które Ritzer nazywa granicami makdonaldyzacji – narodziny – mając na myśli m. in. sztuczne zapłodnienia – i śmierć.)

źródło: Ritzer George, "Makdonaldyzacja społeczeństwa", Muza 2005