From ZieloneBrygady

(Różnice między wersjami)
Wersja z dnia 17:24, 25 mar 2007 (edytuj)
Askorek (Dyskusja | wkład)

← Poprzednia edycja
Wersja z dnia 20:51, 28 mar 2007 (edytuj)
AnnaJot (Dyskusja | wkład)

Następna edycja →
Linia 2: Linia 2:
Dobra rada: we własnym ogródku i na działce najlepiej kompostować nawozy naturalne ze względu na ich neutralność i ekonomię. Dobra rada: we własnym ogródku i na działce najlepiej kompostować nawozy naturalne ze względu na ich neutralność i ekonomię.
 +
 +'''Nawozy''' - substancje używane w uprawie roślin ([[nawożenie]]) celem zwiększenia wysokości i jakości plonowania dzięki wzbogaceniu gleby w [[składniki pokarmowe]] niezbędne dla roślin i polepszeniu jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych, pochodzenia mineralnego lub organicznego. Nawozami są również produkty przeznaczone do zwiększania [[żyzność|żyzności]] stawów rybnych.
 +
 +W zależności od nawozu, zawarte w nim składniki pokarmowe mogą być w formie bezpośrednio przyswajalnej przez rośliny lub też dopiero po przemianach zachodzących w glebie, przez co działanie nawozów może trwać w ciągu jednego roku nawożenia lub nawet 3-5 następnych lat (np. [[wióry rogowe]] na ciężkich glebach). Czasem składniki pokarmowe w wyniku przemian glebowych przechodzą w formę trudniej przyswajalną lub całkowicie nieprzyswajalną dla roślin.
 +
 +==Składniki pokarmowe==
 +Wśród '''makroelementów''' niezbędnych roślinom wyróżniamy: [[azot]], [[fosfor]], [[potas]], także [[wapń]], [[magnez]] i [[siarka|siarkę]], natomiast w niewielkiej tylko ilości rośliny potrzebują takich '''mikroelementów''' jak: [[żelazo]], [[cynk]], [[miedź]], [[bor]], [[molibden]], [[chlor]].
 +
 +==Rodzaje i grupy nawozów==
 +# '''[[Nawozy mineralne]]''', wysokoprocentowe, zawierają proste, bezpośrednio przyswajalne dla roślin lub po niewielkich tylko przemianach w glebie związki chemiczne; surowcami do produkcji są kopaliny, rudy, odpady przemysłu hutniczego, także odpady pochodzenia zwierzęcego; niektóre poprawiają strukturę gleby, zmieniają jej odczyn, usuwają toksyczne substancje; zawartość składników kontrolują odpowiednie instytucje; wyróżniamy nawozy:
 +#* [[nawozy azotowe|azotowe]], najważniejsze z nawozów mineralnych, dzielą się na nawozy:
 +#** ''saletrzane''
 +#** ''amonowe''
 +#** ''saletrzano-amonowe''
 +#** ''amidowe''
 +#** ''roztwory azotowe''
 +#** ''azotowe o spowolnionym działaniu''
 +#* [[nawozy fosforowe|fosforowe]]
 +#* [[nawozy potasowe|potasowe]]
 +#* [[nawozy magnezowe|magnezowe]]
 +#* [[nawozy siarkowe|siarkowe]]
 +#* [[nawozy mikroelementowe|mikroelementowe]]
 +#* [[nawozy wieloskładnikowe|wieloskładnikowe]], nabierające coraz większego znaczenia w dobie intensyfikacji rolnictwa, produkuje się ich coraz więcej (np. [[amofosy]], [[nitrofoska]], [[polifoska]], [[azofoska]] itp.); możemy jeszcze wyróżnić tu nawozy ''mieszane'' i ''kompleksowe'';
 +# '''[[Nawozy wapniowe]]''' i '''wapniowo-magnezowe''', w tym nawozy:
 +#* tlenkowe
 +#* węglanowe
 +# '''[[Nawozy organiczne]]''', zwykle mała zawartość składników pokarmowych, rośliny wykorzystują je w formie zmineralizowanej, większość wpływa korzystnie na strukturę gleby zwiększając zawartość [[próchnica|próchnicy]] i związków organicznych, dzielimy je na nawozy:
 +#* [[Nawozy zielone|zielone]], czyli pochodzenia roślinnego
 +#* pochodzenia zwierzęcego, największe znaczenie gospodarcze mają:
 +#** ''[[obornik]]''
 +#** ''[[gnojówka]]''
 +#** ''[[gnojowica]]''
 +# '''[[Nawozy niekonwencjonalne]]''', w tym nawozy:
 +#* pochodzenia komunalnego
 +#* pochodzenia przemysłowego.
 +
 +Nawozy można jeszcze podzielić ze względu na ich stan skupienia na stałe i ciekłe.
 +
 +Zawartość w nawozach pierwiastków stanowiących dla roślin składniki pokarmowe przyjęto umownie wyrażać w przeliczeniu na procentową wagową zawartość N, P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>, K<sub>2</sub>O, MgO, CaO, SO<sub>3</sub>.
 +
 +==Zagrożenia==
 +Ze stosowaniem nawozów mineralnych wiążą się oprócz oczywistych korzyści, także i szkody dla środowiska i człowieka, zwłaszcza zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych powodujące [[eutrofizacja|eutrofizację]], zakwaszenie, odkwaszenie lub zasolenie gleb, nadmierne nagromadzenie w roślinach szkodliwych substancji, czyli [[przenawożenie]] itp.
 +
 +==Zobacz też==
 +* [[Nawożenie]]
[[kategoria:ekosłownik]] [[kategoria:ekosłownik]]

Wersja z dnia 20:51, 28 mar 2007

Nawozy – ogół związków mineralnych i/lub organicznych pozwalających roślinom na lepszy wzrost. Często zdarza się, że gleba, na której wzrastają rośliny jest zubożona z różnych powodów (np. zbyt intensywna eksploatacja), koniecznym jest wówczas „zasilanie” jej w niezbędne dla roślin substancje odżywcze. Rozróżniamy nawozy naturalne (obornik, kompost) oraz sztuczne. Mieszanki zaliczane do drugiej grupy często nie są w pełni wykorzystywane przez rośliny, w skutek czego przenikają do wód gruntowych a także do rzek i innych zbiorników wodnych, powodując ich degradację.

Dobra rada: we własnym ogródku i na działce najlepiej kompostować nawozy naturalne ze względu na ich neutralność i ekonomię.

Nawozy - substancje używane w uprawie roślin (nawożenie) celem zwiększenia wysokości i jakości plonowania dzięki wzbogaceniu gleby w składniki pokarmowe niezbędne dla roślin i polepszeniu jej właściwości fizycznych, fizykochemicznych, chemicznych i biologicznych, pochodzenia mineralnego lub organicznego. Nawozami są również produkty przeznaczone do zwiększania żyzności stawów rybnych.

W zależności od nawozu, zawarte w nim składniki pokarmowe mogą być w formie bezpośrednio przyswajalnej przez rośliny lub też dopiero po przemianach zachodzących w glebie, przez co działanie nawozów może trwać w ciągu jednego roku nawożenia lub nawet 3-5 następnych lat (np. wióry rogowe na ciężkich glebach). Czasem składniki pokarmowe w wyniku przemian glebowych przechodzą w formę trudniej przyswajalną lub całkowicie nieprzyswajalną dla roślin.

Spis treści

Składniki pokarmowe

Wśród makroelementów niezbędnych roślinom wyróżniamy: azot, fosfor, potas, także wapń, magnez i siarkę, natomiast w niewielkiej tylko ilości rośliny potrzebują takich mikroelementów jak: żelazo, cynk, miedź, bor, molibden, chlor.

Rodzaje i grupy nawozów

  1. Nawozy mineralne, wysokoprocentowe, zawierają proste, bezpośrednio przyswajalne dla roślin lub po niewielkich tylko przemianach w glebie związki chemiczne; surowcami do produkcji są kopaliny, rudy, odpady przemysłu hutniczego, także odpady pochodzenia zwierzęcego; niektóre poprawiają strukturę gleby, zmieniają jej odczyn, usuwają toksyczne substancje; zawartość składników kontrolują odpowiednie instytucje; wyróżniamy nawozy:
  2. Nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe, w tym nawozy:
    • tlenkowe
    • węglanowe
  3. Nawozy organiczne, zwykle mała zawartość składników pokarmowych, rośliny wykorzystują je w formie zmineralizowanej, większość wpływa korzystnie na strukturę gleby zwiększając zawartość próchnicy i związków organicznych, dzielimy je na nawozy:
  4. Nawozy niekonwencjonalne, w tym nawozy:
    • pochodzenia komunalnego
    • pochodzenia przemysłowego.

Nawozy można jeszcze podzielić ze względu na ich stan skupienia na stałe i ciekłe.

Zawartość w nawozach pierwiastków stanowiących dla roślin składniki pokarmowe przyjęto umownie wyrażać w przeliczeniu na procentową wagową zawartość N, P2O5, K2O, MgO, CaO, SO3.

Zagrożenia

Ze stosowaniem nawozów mineralnych wiążą się oprócz oczywistych korzyści, także i szkody dla środowiska i człowieka, zwłaszcza zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych powodujące eutrofizację, zakwaszenie, odkwaszenie lub zasolenie gleb, nadmierne nagromadzenie w roślinach szkodliwych substancji, czyli przenawożenie itp.

Zobacz też