From ZieloneBrygady

Bateria - jedno lub kilka ogniw galwanicznych, w których na półogniwach zachodzą nieodwracalne procesy chemiczne (ogniwo jednorazowego użytku).

Spis treści

Rodzaje Baterii

  • Baterie nieodnawialne, nazywane inaczej pierwotnymi lub jednorazowymi to baterie, które rozładowują się tylko raz. Związane jest to z ich budową. Często wykonywane są z materiałów wykorzystywanych do produkcji baterii wtórnych, ale ich konstrukcja jest zupełnie inna. Możemy wyróżnić następujące rodzaje baterii nieodnawialnych:
  1. Alkaliczno-manganowe,
  2. Cynkowo-węglowe,
  3. Cynkowo-powietrzne,
  4. Litowe,
  5. Srebrowe,
  6. Rtęciowe.
  • Baterie odnawialne, czyli baterie wtórne, ładowalne, akumulatorowe działają na tej samej zasadzie co baterie pierwotne, jednak zachodzące w nich procesy chemiczne mogą być odwrócone poprzez ładowanie. Bateria jest w stanie odzyskać pierwotne właściwości i może być użyta po raz kolejny. Taki proces może być powtarzany od 100 do 1000 razy. Typowe baterie wtórne to:
  1. Niklowo-kadmowe,
  2. Niklowo-wodorkowe,
  3. Ołowiowo-kwasowe,
  4. Litowo-jonowe,
  5. Alkaliczno-manganowe.

Po wyładowaniu się baterii pierwotnych oraz utracie pojemności przez baterie ładowalne należy odnieść je do specjalnego pojemnika na zużyte baterie. Powinny być one zbierane selektywnie i poddawane procesom odzysku i recyklingu.

Wpływ baterii na środowisko

W bateriach zachodzą skomplikowane reakcje chemiczne, których wynikiem jest wytworzenie napięcia elektrycznego. Bierze w nich udział wiele pierwiastków, w zależności od typu baterii. Poza tym, stosuje się szereg substancji zapewniających bezpieczeństwo i funkcjonalność użytkowania. Część z tych związków nie jest obojętna dla środowiska, dlatego też zużyte baterie powinny być zbierane i oddawane do unieszkodliwienia.


W jednej tonie zużytych baterii można spotkać

  • Dwutlenek manganu 270,0 kg
  • Żelazo 210,0 kg
  • Cynk 160,0 kg
  • Grafit 60,0 kg
  • Chlorek amonowy 35,0 kg
  • Miedź 20,0 kg
  • Wodorotlenek potasu 10,0 kg
  • Rtęć 3,0 kg
  • Kilka kg niklu i litu
  • Kadm 0,5 kg
  • Srebro 0,3 kg
  • Niewielkie ilości kobaltu

Jak również: smołę, szkło, krzemionkę, papier i folie oraz wodór.

Baterie stanowią zagrożenie zdrowotne ze względu na toksyczne działanie zawartych w nich metali ciężkich. Również używane w nich kwasy bądź zasady tworzące elektrolit mają właściwości żrące i korozyjne.

Ołów: toksyczne skutki działania ołowiu na organizm określa się chorobą zwaną ołowicą. Jest to pierwiastek o silnych właściwościach mutagennych, kancerogennych oraz neurotoksycznych. Kumuluje się w organizmie, łącząc się z czerwonymi krwinkami. Średni czas przebywania we krwi wynosi 30 dni. Odkłada się w kościach (15%) i tkankach miękkich (25%-40%). Czas przebywania w tkankach miękkich wynosi około 30 dni, natomiast w kościach od 40 do 90 lat. Ma wpływ na obniżenie płodności i zaburzenia owulacji, wywołuje przewlekłe choroby nerek, dysfunkcje układu pokarmowego i sercowo- naczyniowego. Małe dzieci po zetknięciu się z większymi dawkami ołowiu narażone są na niedokrwistość.

Kadm: jego toksyczne działanie polega przede wszystkim na zaburzeniu czynności nerek, chorobie nadciśnieniowej, zmianach nowotworowych, zaburzeniach metabolizmu wapnia, zaburzeniach funkcji rozrodczych. Kadm zaburza przemiany wapnia i fosforu w tkance kostnej, przyczynia się do rozrzedzenia struktury kości. Wypiera cynk ze ścian tętnic, zmniejsza ich elastyczność, przyspiesza rozwój miażdżycy.

Rtęć: najsilniej oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy. Szkodliwe działanie rtęci jest bardzo trwałe, ponieważ jej związki łączą się z enzymami. Pierwiastek ten wywiera szkodliwy wpływ na błonę komórkową blokując jej przepuszczalność. Stany chorobowe związane z toksycznym działaniem rtęci to m. in.: bezsenność, zawroty głowy, zmęczenie, stany depresyjne, osłabienie pamięci i koordynacji ruchów, osłabienie ostrości wzroku i słuchu, labilność emocjonalna, drżenie rąk. Rtęć jest silnie toksyczna. Uszkadza nerki, powoduje nadciśnienie oraz zmiany nowotworowe, deformuje kości. W przyrodzie występuje głównie jako siarczek rtęci. Jeżeli dostanie się do środowiska wodnego, mikroorganizmy metylują ją i w ten sposób powstaje związek metaloorganiczny - dimetylortęć. Jest on rozpuszczalny w tłuszczach, bardzo toksyczny i trwały. To główna postać rtęci kumulująca się w żywych organizmach.

Nikiel: w zbyt dużym stężeniu uszkadza błony śluzowe, powoduje odczyny alergiczne, zmiany w chromosomach. W szpiku kostnym, może przyczyniać się do rozwoju komórek nowotworowych. Nadmiar niklu wpływa niekorzystnie na proporcje innych pierwiastków, obniża poziom magnezu oraz cynku w organach miąższowych.

Lit: objawy toksyczne mogą dotyczyć wielu narządów: układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, moczowego, skóry.

Używając baterii należy

  • stosować się do zaleceń producenta dotyczących ładowania baterii,
  • wyjąć je ze sprzętów, które nie są używane przez dłuższy czas,
  • zorientować się, kto w okolicy prowadzi zbiórkę baterii i gdzie są rozmieszczone pojemniki,
  • wyczyścić miejsca styków z bateriami w trakcie ich instalacji,
  • nie przechowywać długo w domu zużytych baterii, lecz odnieść je do specjalnych pojemników,
  • kupować je tylko wtedy, kiedy jest to niezbędne,
  • stosować baterie wielokrotnego ładowania kiedy jest to możliwe, a kiedy już nie można ich ponownie załadować oddać je do recyklingu,
  • usunąć baterie guzikowe z jednorazowych zabawek, zegarków i kalkulatorów i oddać je do recyklingu zanim rzeczy te zostaną wyrzucone,
  • przed ładowaniem pozwolić baterii uzyskać temperaturę pokojową,
  • ładować baterie tylko wtedy, kiedy są one bliskie pełnego rozładowania.

Używając baterii nie powinno się

  • wyrzucać urządzenia zasilanego bateriami razem z zainstalowanymi bateriami,
  • mieszać starych baterii z nowymi,
  • umieszczać baterii lub urządzeń z baterią w miejscach o wysokich temperaturach,
  • ładować baterii jednorazowego użytku,
  • stosować baterii różnych typów w tym samym urządzeniu lub mieszać baterie jednorazowe z wielorazowymi,
  • przechowywać baterii z innymi przedmiotami, takimi jak: metalowe klucze lub monety,
  • zdejmować lub uszkadzać obudowę baterii,
  • wrzucać je do ognia lub zanurzać w wodzie,
  • zamieniać dodatnie i ujemne bieguny baterii instalując je w urządzeniu bądź ładowarce,
  • zostawiać baterii w urządzeniach po ich pełnym rozładowaniu.

Zbiórka baterii w Polsce ma jak na razie charakter jedynie akcyjny. Jednak ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami oraz opłacie produktowej i opłacie depozytowej z roku 2001 dokonała przełomu. Wymusiła osiąganie odpowiednich poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i użytkowych pod groźbą uiszczenia opłaty w przypadku nie wywiązania się z tego obowiązku. W Polsce powstały wiec (inaczej niż w innych krajach Unii europejskiej) instytucje oferujące przejęcie obowiązku importerów i producentów w zakresie uzyskania wymaganych rocznych poziomów odzysku i recyklingu baterii i akumulatorów.

W 2003 roku w większości krajów Unii Europejskiej uzyskano ponad 70% wskaźnika zbiórki baterii (w Polsce ok. 5%). Rocznie mieszkańcy Unii zbierają ok. 100g baterii na mieszkańca.